Resultaten audits 2010-2011

In 2010 legden de auditoren twaalf bezoeken af; in 2011 waren dat er tweeënveertig (waarvan een dubbelbezoek). Aan alle bibliotheken kon het certificaat worden “uitgereikt”. De scores waren over het algemeen goed tot zeer goed. Zesentwintig bibliotheken scoorde 90% of meer conform. De auditoren merken op dat de meeste bibliotheken hard gewerkt hebben om de opmerkingen uit de vorige ronde te verwerken en om de tekorten op te heffen. De bibliotheken hebben zich goed voorbereid en het blijkt dat de medewerkers goed geïnformeerd zijn over de norm, over het beleid en over de punten die uit het zachtere deel van het nieuwe INK-model voortvloeien (IMWR). De bibliotheken die reageren zijn nagenoeg alle tevreden over de auditor en zeggen zelfs dat hun bezoek hen verder helpt bij een passende bedrijfsvoering.

 Overzicht van de scores:

95% -100%    13
90%  -95%     13
85%  -90%     18
80%  -85%       7
75%  -80%       4
Totaal             55

 Over het geheel genomen is duidelijk dat de bezuinigingen door de subsidiegevers  op de processen van certificering en kwaliteit grote invloed hebben. Het oplossen van het bezuinigingsvraagstuk vraagt grote inspanning van de directies van openbare bibliotheken. Het handhaven van de kwaliteit van de dienstverlening is hun eerste zorg. Juist in tijden van sterke bezuinigingen is het van groot belang de kwaliteit van de dienstverlening op peil te houden, om verdere afkalving te voorkomen. In de ronde die in 2009 werd afgesloten hebben zelfs bibliotheken die schraal bekostigd werden het certificaat verworven, hoewel niet alle bibliotheken toen de toets konden doorstaan.  

Uitgangspunt voor certificering en kwaliteit is regulering door de branche. De normen voor certificering van bibliotheken worden door de VOB vastgesteld en ter instemming aan de VNG voorgelegd. De stichting Certificering Openbare Bibliotheken is verantwoordelijk voor de toetsing van de norm. De subsidiegever kan aan de hand van het auditverslag objectief vaststellen of de overeengekomen kwaliteit inderdaad geleverd wordt. Anderzijds helpen de normen de bibliotheek om de zaken beter te organiseren en op een hoger plan te brengen en ook dat komt de burgers ten goede.  In de normen voor certificering zijn ook afspraken over samenwerking binnen de sector vastgelegd. Zo wordt bevorderd dat de bibliotheek zijn rol in het stelsel oppakt.

Basis voor de toetsing is het INK-model, waarin op negen hoofdgroepen de resultaten van de bibliotheek worden getoetst. In de INK-gedachte is het belangrijk om systematishc te werk te gaan. Juist de punten waar het niet goed gaat moet de bibliotheek identificeren en aanpakken: plan-do-check-act, kortweg de PDCA-cyclus. Plannen maken en uitvoeren gaan wel goed. Vaak worden ook de tekorten wel geconstateerd, maar verbeterplannen, het sluitstuk van de PDCA-cyclus, ontbreken nogal eens. Ondanks dit minpuntje is een score van ruim 80% voor nagenoeg alle bibliotheken een resultaat tdat tevreden mag stemmen.

Waarop scoren bibliotheken in deze norm minder goed

Specifieke voorzieningen

De meeste bibliotheken hebben wel voorzieningen getroffen voor speciale doelgroepen, maar de toegang voor invaliden voldoet lang niet overal aan de regels zoals gesteld ten behoeve van het certificaat ‘Internationaal Toegankelijkheids Symbool’ (ITS).

De digitale voorzieningen dienen te voldoen aan accessibility-regels zoals volgens de Richtlijn Drempelvrij. Omdat dat een betrekkelijk ondoorzichtig geheel is, biedt de stichting de bibliotheken een handreiking aan met een aantal punten waaraan ze voor het merendeel moeten voldoen. Desondanks scoort op dit onderdeel slechts een derde van de bibliotheken voldoende (conform). Dat is een punt dat zeker aandacht verdient. Bij de invoering van de white label website structuur van Bibliotheek.nl wordt hieraan grote aandacht besteed.

Innovatie

Wat betreft innovatie is duidelijk dat de meeste bibliotheken er wel aan werken. Uit de rapporten van de auditoren blijkt evenwel dat het merendeel van de bibliotheken er niet voor zorgt dat het innovatiebeleid is geconcretiseerd aan de hand van projectplannen en dat daarvoor geen toedeling van budgetten en tijd plaatsvindt. Derhalve zijn lang niet alle bibliotheken er planmatig mee bezig, wat wel zou moeten. Bovendien zijn de vastleggingen vaak te summier om op onderdelen van dit blok conform te kunnen geven.

Management van processen

Een aantal bibliotheken heeft de processen niet goed of niet voldoende samenhangend beschreven. Meer bibliotheken kunnen niet laten zien hoe zij informatie inwinnen over de effectiviteit van de werkprocessen, of kan niet aantonen op welke wijze de verkregen informatie gebruikt wordt om de werkprocessen te verbeteren.

Klanttevredenheid

Alle bibliotheken hebben een instrument om de klanttevredenheid te meten. Er is geen verplicht model, maar er worden wel eisen gesteld aan het model dat ze hanteren. Een deel van de bibliotheken maakt nog geen verbeterplannen om de tevredenheid te vergroten. Een aantal bibliotheken moet nog nagaan of de acties die ze hebben ingezet tot vergroting van de tevredenheid hebben geleid.

Partnertevredenheid

Van alle onderdelen scoort dit onderdeel het laagste. De meeste bibliotheken gaan wel na of de partners tevreden zijn, maar niet alle bibliotheken verbinden aan deze resultaten vervolgacties.

Tevredenheid van medewerkers

Tevredenheid van medewerkers scoort vergelijkbaar aan die van klanten. De bibliotheken meten de tevredenheid van medewerkers en nagenoeg al die bibliotheken maken verbeterplannen.

Tevredenheid subsidiegever

De meeste bibliotheken gaan na of de subsidiegevers tevreden zijn. Meer daneen kwart van de bibliotheken maakt echter geen verbeterplan op basis van de bevindingen. Tot welk resultaat deze verbeterplannen geleid hebben kan een even groot aantal bibliotheken niet aantonen.